محاسبه درصد چربی بدن (BFP)
محاسبه علمی بر اساس جنسیت، سن، قد و وزن
محدوده استاندارد و سلامت درصد چربی بدن (BFP) برای مردان و زنان چقدر است؟
محدوده ایدهآل برای حفظ سلامت عمومی در مردان بین ۸ تا ۱۹ درصد و برای زنان بین ۲۱ تا ۳۳ درصد تعریف میشود. مقادیر بالاتر از این بازه میتواند خطر ابتلا به بیماریهای متابولیک را افزایش دهد. لازم به ذکر است که در ورزشکاران حرفهای، این عدد بسته به رشته ورزشی میتواند تا حد قابل توجهی کمتر باشد (مثلاً ۶ تا ۱۲ درصد برای مردان در دوران مسابقات).
تفاوت اصلی شاخص توده بدنی (BMI) با درصد چربی بدن (BFP) در چیست؟
شاخص BMI تنها نسبت وزن به قد را میسنجد و میان توده عضلانی و توده چربی تفاوتی قائل نمیشود؛ بنابراین ممکن است یک ورزشکار عضلانی را به اشتباه در رده «دارای اضافه وزن» قرار دهد. اما BFP (Body Fat Percentage) مستقیماً ترکیب بدنی را تحلیل کرده و مشخص میکند چه میزان از وزن کل بدن صرفاً از بافت چربی تشکیل شده است. این شاخص دقیقترین معیار برای سنجش آمادگی جسمانی و اثربخشی برنامههای تمرینی است.
آیا با کاهش درصد چربی بدن، عضلات شکم (Six Pack) نمایان میشوند؟
بله، نمایان شدن عضلات شکم مستقیماً به ضریب چربی بدن بستگی دارد. به طور کلی در مردان با رسیدن به زیر ۱۰ تا ۱۲ درصد و در زنان با رسیدن به زیر ۱۸ تا ۲۰ درصد چربی، تفکیک عضلانی شکم قابل مشاهده خواهد بود. البته ضخامت عضلات شکم که بر اثر تمرینات مقاومتی ایجاد میشود نیز در کیفیت نمایش آنها نقش کلیدی دارد. اگر با وجود درصد چربی پایین، عضلات شکم شما مشخص نیست، باید روی هایپرتروفی (حجمدهی) این عضلات تمرکز کنید.
چربی بدن، اضافه وزن و چاقی
اصطلاح علمی چربی بدن “بافت چربی” است. بافت چربی تعدادی از عملکردهای مهم را انجام می دهد. هدف اصلی آن ذخیره چربی هایی است که بدن از آنها انرژی تولید می کند. علاوه بر این، تعدادی از هورمون های مهم را ترشح می کند و مقداری کوسن و عایق را برای بدن فراهم می کند.
چربی بدن شامل چربی ضروری بدن و ذخیره چربی بدن است. چربی ضروری بدن، سطح پایه چربی است که در اکثر نقاط بدن یافت می شود. این چربی ضروری است که زندگی و عملکردهای تولید مثل را حفظ می کند. میزان چربی ضروری در مردان و زنان متفاوت است و معمولاً در مردان 2تا5 درصد و در زنان 10تا13 درصد است. محدوده سالم چربی بدن برای مردان به طور معمول 8تا19 درصد، در حالی که محدوده سالم برای زنان 21تا33 درصد تعریف شده است. در حالی که داشتن چربی اضافی بدن می تواند تأثیرات مضر زیادی بر سلامت فرد بگذارد، چربی ناکافی بدن نیز می تواند اثرات منفی خود بر سلامتی را داشته باشد و حفظ درصد چربی بدن در زیر یا حتی در محدوده درصد ضروری چربی بدن موضوعی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
چربی ذخیره چربی است که در بافت چربی تجمع می یابد، خواه چربی زیر جلدی (در عمق زیر و دور اندام های حیاتی پیچیده شود) یا چربی احشایی (چربی واقع در داخل حفره شکم ، بین اندام ها)، و اشاره به چربی بدن به طور معمول به این نوع اشاره دارد. در حالی که مقداری چربی ذخیره سازی ایده آل است، مقادیر اضافی چربی ذخیره می تواند پیامدهای منفی جدی برای سلامتی داشته باشد.
با توجه به اینکه اقدامات کافی برای جلوگیری از افزایش چربی بدن انجام نشده است، چربی اضافی بدن منجر به اضافه وزن و در نهایت چاقی می شود. توجه داشته باشید که اضافه وزن لزوماً نشان دهنده اضافه چربی بدن نیست. وزن بدن فرد از عوامل متعددی شامل (اما نه محدود به) چربی بدن، ماهیچه، تراکم استخوان و میزانی آب تشکیل شده است. بنابراین، افراد بسیار عضلانی اغلب به عنوان افراد دارای اضافه وزن طبقه بندی می شوند.
میزان تجمع چربی بدن در افراد مختلف متفاوت است و به عوامل زیادی از جمله عوامل ژنتیکی و همچنین عوامل رفتاری مانند عدم ورزش و مصرف زیاد غذا بستگی دارد. به دلیل عوامل مختلف ، کاهش چربی بدن ذخیره شده در ناحیه شکم برای برخی افراد دشوارتر است. با این حال، نشان داده شده است که مدیریت رژیم غذایی و ورزش باعث کاهش چربی ذخیره شده می شود. توجه داشته باشید که هم زنان و هم مردان چربی بدن را متفاوت ذخیره می کنند و این می تواند در طول زمان تغییر کند. پس از 40 سالگی (یا پس از یائسگی در برخی موارد برای زنان)، کاهش هورمونهای جنسی می تواند منجر به چربی اضافی بدن در اطراف معده در مردان یا در ناحیه باسن و ران زنان شود.
یک پاسخ